| پالئوليت (Palaeolitihic) اينجه صنعتينده حرکت آييردي |
|
|
| يازان: Administrator | |
| 14 فروردين 1388,ساعات 11:10:44 | |
|
پالئوليت (Palaeolitihic) اينجه صنعتینده حرکت آييردي
رسيملرين بعضيسي ايلک باخيشدا حرکتسيز گؤرونورلر، آنجاق همين رسيملره باشقا بوجاقلاردان ياخود دييشيک يؤنلردن ايشيقلانديريلاراق باخيليرسا، بو فيکير دييشير. ماغارا صنعتکارلاري احتيمالا ماغارا دووارلاري نين طبیعی حجملريندن، چکديکلرينين داها جانلي حيس ائتديرمه سي اوچون فايدالانميشلار. داها دوغروسو، بو صنعتکارلار حرکتلري آناليز ائديب، آرديجيل تصويرلرين اوست-اوسته (Superimposition) ياخود يان-يانا چکمه سييله، دؤردونجو اؤلچو (زامان) ايجاد ائتمگي باجارميشلار. آنجاق، تخمينن 20 مين ايل عرضينده اينکيشاف ائتميش پالئوليت اينجه صنتينده کي مينلرجه حئيوان رسميندن چوخ آزي بو اؤزلليکلري داشيماقدادير. آشاغيدا بو تصويرلردن نئچه سئچيلميشي اوزره دانيشيلاجاق. آردي اوچون آشاغيدا "آردی "_ني باسين. آرديجيل تصويرلرين اوست-اوسته (Superimposition) چکمه سييله حرکت آييردي حئيوانلار حرکتده ايکن، زامان ايچينده کي آلديغي موختليف وضعيیتلر و پوزلار ترسيم پروسئسينده اوست-اوسته (Superimposition اولاراق) چکيلميشلر. حرکت آييردي بعضن بوتون گؤوده بعضن ايسه يالنيز بير حيصه سينه (آياقلار، باش، قویروق و باشقالارا) عاییددير. بو اوست_وسته چکيلميش آرديجيل پوزلار، تئخنيکا و ایستيل باخيميندان عئيني دورومدا و بير ال ايله چکيلمه سيني ثوبوت ائده جک بوتون بير گؤوده فورمالاشديرماليدير. بعضن بو ساياق تصويرلره " Multiple Contours" دئييلير؛ البتته " Polygraphs " ده دئييلر. فرانسانين 12 موختليف ماغاراسيندا بو اؤزلليگي داشييان 52 تصوير وار. بو تصويرلر عوموميتله باشقالاريندان داها چوخ گؤرونن حئيوانلار ايله علاقه داردير و ان چوخ گؤرونن حئيوان ايسه لاسکو ماغاراسيندا 18 کره رسم اولونموش آتدير. حرکت آييردلاري ايسه ان چوخو آياق حرکتلرينه عاییددير (30 نومونه)؛ اؤزلليکله يئيين آدديملار (لؤهرم و چاپاراق يئريشلري). 22 نومونه ايسه باش حرکتلري و چوخ-چوخ آز (8 نومونه) قويروقلا علاقه دار حرکتلر. بو تصويرلرده چوخراق گؤودنين يالنيز بير حيصه سي حرکتده دير و بو 52 تصويردن ساده جه يئدديسي، بدنين ايکي حيصه سي حرکتده ايکن چکيلميشدير؛ يعني باش ايله آياقلار عئيني زاماندا حرکتده ايميشلر. بو قرافيکي رسملر ايکي اوسلوبدا گؤستريلميشلر؛ بيرينجي اوسلوبدا، حرکت ائدن حيصه آز_چوخ بوتون شکيلده يئنيدن چکيلميشدير. ايکينجينده ايسه حرکت، بير جور "Dynamic Blur" (ديناميک لکه) عمله گتيرميش، یعنی حرکت، باش ياخود آياقلار اطرافيندا ائسکيز شکلينده چکيلميش کونتورلار (جيزگيلر) ايله گؤستريلميشدير. بيرينجي ايستيلده، باش، آياقلار ياخود قويروغون موختليف پوزلاري بير_بيرلرييله اويوشماقدادير؛ آياقلار آچيلير، باغلانير ياخود اییلیر، قويروق قالديريلير يا دا ائنديريلير و ... . " Apse " و " Nave " ده کي لؤهرن (يوروتمه) و چاپاراق قاچان آتلارين دال آياقلاري نين يانيندا، بير ده اوچونجو آياق چکيليبدير. حئيوانين باش حرکتلريني ديقتله آييرد ائتسک 3 بلکه ده 4 بوتون و موکممل رسم الده ائدريک. "Passage"ده کي اوچ آت رسمينده ده بو اؤزلليکلر آيدين گؤرونور. " Empreinte Panel"ده بدنيني اوخلار يارالاميش آت سانکي آغريدان باشيني سيلکله ييرميش کيمي گؤرونور (آنجاق بو رسمده اوخلار گؤرونمورلر)، (جدول 1). "Sanctuary of Grotte des Trois_Freres (Ariege)"ده چوخلو حئيوانلارين آياقلاري ياخود قويروقلاري ايکي قات آرتيلميشدير. بو يؤندم اؤزلليکله، اوفوقي حالتده ايره لي سورونن احتيمالن يارالانميش بير گئييک (Begouen & Breuil 1958? Fig.57) و " Hemione Panel"ده کي يارالي کَل رسمينده ديقت چکير (جدول 1). "Chauvet" (Ardeche) طرفيندن گؤستريلميش نومونه ايسه، "Alcove des Lions"داکي "Aurigacian" کيمي داها اؤنجه لر، یعني يوخاري پالئوليت دؤورونه عایيد سوپئريمپوزیشین يؤندملي حرکت نومونه سيدير. بو نومونه 8 آياقلي بير آمئريکان کلي دير (جدول 1).
![]() جدول 1: فرانسا ماغارا اينجه صنتينده سوپئريمپوزیشین (وست_وسته) يؤندملي حرکت آييردي؛ Lascaux (after A. Glory in Leroi-Gourhan & Allain [eds], 1979); Les Trois-Frères (after H. Breuil in Bégouën & Breuil, 1958); Colombier Shelter (after P. Ayrolles). Comparison with Foz Côa open air art (after A. M. Baptista & Gomez in Baptista, 1999) and the mobiliary art of La Marche (after L. Pales in Pales & Tassin de Saint-Péreuse, 1981).
بو خوصوصيتلره اوخشاري، داها بو ياخينلاردا آلتاميرادا کشف اولونموش "Great Ceiling"_ين "Magdalenian" بيزونوندا دا گؤرونور. بو ايسه، بو قرافيک حاديثه نين باشقا دؤورلر و ماغارا اينجه صنعتي نين باشقا رئگيونلاريندا (ناحیه لرینده) دا مئيدانا گلمه سینه شوبهه سيز بير ثوبوتدور؛ اؤزلليکله ايسپانييا و پورتوقالييادا. پورتوقالييانين "Foz Coa"_سيندا (جدول 1) آچيق مئيدانچادا اوچ قايا اوزرينده جيزيلميش بنزر رسملر وار (باپتيستا، 1999)؛ ديشي گئييکي قوخلايان ايکي باشلي گئييک (Quinta de Barca_دا، اوچونجو قايا)، باشيني آشاغي ائنديرميش ايکي باشلي آت (Canada do Inferno_دا، دؤردونجو قايا)، بير ماديياني احاته ائتميش 3 باشلي آيغير (Penascosa_دا، دؤردونجو قايا). بعضن باش ياخود آياقلار اطرافيندا ضعيف شکيلده جيزيلميش جيزگيلرين چوخلوغو، بير نؤو قرافيک ويبراسيياسي (ارتعاش) ياخود "Dynamic Blur" عمله گتيرميشدير. بو جيزگيلر (خطلر)، علاقه ده اولدوقلاري حيصه دن اوزاقلاشديقجا يونگول و خفيفلشيرلر. بو خوصوصيت اساس اولاراق هم ماغارا هم ده ناتوراليستيک ماگدالئنيان اينجه صنعتينه گؤره دوغرودور. بئلجه "Lot"_ون "Grotte de Sainte-Eulalie"_سينده بئله خوصوصيتلي ايکي قوزئي مارالي و بير " Caprid" وار؛ هاميدان ماراقليسي، Colombier_ده (Ardeche) بير سيغيناجاقدا بالاجا بير لؤوحه اوزرينده کي ، کيچيک بير سورونون ليدئري اولماسي ظن ائديلن، آغزيني آچيب مله يه رک ياواش_ياواش ايره لي گئدن 2-6 آياقلي بير ائرکج رسميدير (جدول 1). "Mobiliary" اينجه صنعت اوچون نيسبتن چوخلو وضعيتلر تانينير و ان آيدين اؤرنکلر ايسه اورتا ماگدالئنيان (La Marche) و يوخاري ماگدالئنيان (Limeuil, La Madeleine, Les Harpons) دؤورلرينه آيددير. لا مارچه_ده ياستي بير داش اوزرينه جيزيلميش، حئيرتلنديريجي بير آتين 5 يا 6 باشي، 5 يا 6 قاباق آياغي و ايکي قويروغو وار (جدول 1). باشيني آشاغي ائنديريب، قاباق آياقلاري نين بيريني ايره لي اوازادیرکن رسمي چکيلميش آت سانکي اوتلاييرميش بلکه ده يئري ائشه له ييرميش کيميدير. بو يوخاري پالئوليتده کي حرکت آييردي نين ان حئيرانئديجي گؤستريسيدير. ليمئويل و لا مادئلئينئ لؤوحه لرينده نئچه حئيوانين (آت (شکيل 1)، گئييک و قوزئي مارالينين) آياقلاري موختليف حرکتلرده ايکن اويولموشدور (Tosello, 2003).
بو ايکينجي اوسلوبدا زامان ايچينده کي آرديجيل حرکت پوزلاري، عئيني ايستيقامتده يان_يانا دوزولموشلر. حرکت پوزلاري نين آراسينداکي فاصيله موساوي اولماليدير. بو اوسلوبا عایيد ماغارا دووارلاريندا موشاهيده اولونان نومونه لر چوخو گومان اوزره اولسالار دا، پورتاتيو اينجه صنعتين بير حيصه سي اونون مؤوجودلوغونو ثوبوت ائتمک اوچون کيفايت قدردير. ان موباحيثه لي نومونه لردن بيري لاسکوو_داکي "Panneau des Cerfs Nageant"_دير. بو نومونه، بورونلاريني هاوايا دوغرو توتموش، بويوندان يوخاري، يان_يانا و بير_بيرلرينه گؤره بير آز آشاغي_يوخاري رسم اولونموش 5 مارال باشيدير (جدول 3.1). بو نومونه نين حرکت آييردي اولماسي اينانيلاسي دئييل، چونکو هر رسمين گؤزلري و بوينوزلاري او بيريسي ايله فرقليدير. "آندره لئروی"_ين بو نومونه ني بير سورو وحشي مارالين چايدان ياخود بير پوتاليقدان کئچمه سينه بنزتمه سي داها دوغرو نظره گلير (Leroi_Gourham & Allain, 1999). بئلجه، مارک گرونئن_ين ظننيجه (1999) دؤرداياق قاچان بير آتي 4 آرديجيل تصويرده گؤسترن، " Grotte de Villars" داکي "Rotonde des Chevaux"_ا دا احتياطلا ياناشماليييق. بورايا گلينجه، " Panneau des Chevaux"_داکي "Dovetailed" آتلاريندا ياخود " Grotte Chauvet"_ده کي ووقارلي پيشيک فصيله سي دسته سينده ده؛ عجبا حرکت آييرديمي ايستيفاده اولونموش يوخسا آسلانلارين قورورومو نوماييش ائتديريلميشدير؟ بلکه ده بير فيکير دييشمه سييميش؟! دئيه اؤزوموزه سورغو وئره بيله ريک، آنجاق قرارا گلمک ائله ده ساده دئييل. يوخاري ماگدالئنيان قاتلاريندا تاپيلان شئي، تاماميله بام_باشقادير. بو بوينوزلو کؤوشک حئيوانلارا عایيد اولان قابيرغا اوزرينده کي رسملر، بير آسلانين سولدان ساغا قاچماسيني اوچ آرديجيل مرحله ده گؤسترير (جدول 2.1). بو اسکي حرکت پوزلارين، پيشيک و ببير قاچيشي پوزلاري آراسينداکي اوخشارليق ديقت چکير (جدول 2.2 و 2.3). بو نؤقطه بيزي بو تاريخ اؤنجه سي اينجه صنعتي نين گئرچکدن شاه اثري نين يئنيدن قورماسي فيکيرينه گتيردي (جدول 2.4).
فرانسا پالئوليت اينجه صنعتينده آرديجيل تصويرلرين يان_يانا دوزولمه سييله حرکت آييردي: ![]() جدول 2: فرانسا ماغارا اينجه صنعتينده آرديجيل تصويرلرين اوست_وسته چکيلمه سييله حرکت آييردي؛ Lascaux (after A. Glory in Leroi-Gourhan & Allain [eds], 1979); Les Trois-Frères (after H. Breuil in Bégouën & Breuil, 1958); Colombier Shelter (after P. Ayrolles). Comparison with Foz Côa open air art (after A. M. Baptista & Gomez in Baptista, 1999) and the mobiliary art of La Marche (after L. Pales in Pales & Tassin de Saint-Péreuse, 1981).
تاريخ بويو حرکت آييردي حرکت آناليزي اينجه صنعت باشلانغيجيندان بري مؤوجود اولدوغو آرتيق دانيلماز بير گئرچکدير. عصريميزه ياخين دؤورلرده کي دؤردونجو اؤلچو ياراتماق اوغروندا اينسان داهيليگيني گؤستره جک تصويرلر آز دئييلدير.
عصرلر بويو آرديجيل تصويرلرين يان_يانا دوزولمه سييله حرکت آييردي
![]()
جدول 3: عصرلر بويو آرديجيل تصويرلرين يان_يانا دوزولمه سييله حرکت آييردي؛ اورتا ايمپئرييا دؤورو ميصيرلي صنعتکارلار پهلاوانلار آراسيندا دؤيوش صحنه سي نين موختليف وضعيتلريني تصوير ائتميشلر (جدول 3.3). روماليلار، تراژان سوتونو اوزرينده " Trajan`s Dacian" قله به لري نين حئکايه سيني يونموشلار (جدول 3.4). اورتا عصره عایيد "Bayeux Tapaestry" (جدول 3.5) و بئلجه لئوناردو دا وينجي_ نين قوشلار اوچوشو اوزره تدقيقاتي. فوتوقرافييا و کينئماتوقرافييا هله کشف اولونمادان اؤنجه حرکت آناليزيني باجارا بيلن بو ايستيثنايي صنعتکارلار، تاريخ اؤنجه سي آرتيست لرين اوزاق قوهوملاريديرلار و اؤزلري فرقينه وارمادان آنيماسييا تئخنيکاسي نين تمل داشيني قويموشلار. داش دؤورو صنعتکارلاري، سانکي جانلانديرماقلا مخصوص اصوللارا ياخود بللي اولمايان ايناملارا باغلي داورانيشلاري ترجومه ائتمک ايسته ييرميشلر. بو پروسئس اوزون مودت ايچينده ياييلماقدا ايکن بعضن صنعتکارلار داها بؤيوک آدديملار آتميشلار؛ نئچه نومونه ده حرکتين باشلانغيجي ايله سونونو چکه رک بير دؤوره حرکتي يارتميشلار. بو چاليشمالار، خوصوصيله 20 مين ايل عرضينده قرافيک (تصويري) حئکايه نين ايلک نومونه لريدير (Azéma 2004b, Azéma in Lima 2005).
بو ايلکين حرکت تصويرلري نين يئنيدن قورولماسي؛ (اودیيوويزوال (سمعي_بصري) تئخنيکالاري ايله)؛ بو قيسا مقاله ده تقدیم ائتدیگیمیز فرضييه ني يوخلاماق اوچون، کينئماتوقرافييا و خوصوصيله مولتيپليکاسييا (Animated cartoon) تئخنيکالاريندان ايستيفاده ائتمه یين فايدالي اولاجاغيني دوشوندوک و بو ايشلر بير_بير گؤرولدو: ايلک اؤنجه (ايستر اوست_وسته ايسترسه ده يان_يانا) آرديجيل تصويرلر، "Infographic" آلتي ايله بير_بيريندن آيريليب، سونرا بير_بير آيري_ايري ورقلر يا دا " Onion Skin" (سوغان قابيغينا بنزر بير نؤو کاغيذ) اوزرينه کؤچورولدولر. سونرا ايسه بو آيريلميش تصويرلر، بير آنيماسييا پروقراميندا بيزيم موشاهيده لريميزه اويغون بير منطيقله دال_با_دال دوزولدولر، سيناقلار و سهولردن سونرا، جانلانديرما ريتمي نين، اورتا حسابلا هر ثانيه اوچون 4_6 تصوير اولماسي قراري آليندي. حرکت ريتمي، يالنيز بير کره دوغرو_دوزگون و ديقتله قايدايا ساليناندان سونرا دوزولموش تصويرلر دفعه لرله تکرار اولونا بيلر. تجروبه سونوندا، موختليف نومونلر دن الده ائتديگيميز نتيجه لر ماراقليدير؛ "La Vache" آسلاني نين حرکتي، "La Marche" آتي نين، "Chauvet" بيزونونون (کل)، "Colombier" گئييکي نين و باشقالاري نين حرکتلري، اونلاري يارادان آرتيست لرين يادداشينداکي کيمي يئنيدن گؤزوموز اؤنونده جانلانديلار. بو تاريخ اؤنجه سي آنيماتورلارين فيلميني ايزله مک اوچون بو کئچيدي باسين. بو یازینی لاتین الیفبا ایله اوخوماق اوچون بو کئچیدی باسین. انيمارال_دا تورکجه يه چئوريلدي، 2008 قایناق: |
| قاباقکي > |
|---|









